16 stycznia 2026 r. na Zamku Piastów Śląskich w Brzegu odbyła się konferencja naukowa zorganizowana przez Koło Naukowe Historyków Uniwersytetu Opolskiego. Zarówno referaty wygłoszone przez pracowników naukowych Instytutu Historii Uniwersytetu Opolskiego, jak i wystąpienia studentów poświęcone były zagadnieniom związanym z historią edukacji.
Problematyka edukacyjna została ukazana jako istotny i uniwersalny element dziejów cywilizacji, obejmujący pytania dotyczące celów kształcenia, metod nauczania oraz wychowania. W referatach podkreślano zmienność koncepcji pedagogicznych na przestrzeni dziejów, wskazując zarówno na okresy intensywnych reform i eksperymentów, jak i na trwałość pozytywnych wzorców edukacyjnych, które odegrały znaczącą rolę w rozwoju społeczeństw. Wystąpienia konferencyjne koncentrowały się przede wszystkim na konstruktywnych aspektach historii edukacji, prezentując przykłady skutecznych i inspirujących rozwiązań pedagogicznych.
Wybór miejsca obrad miał szczególne znaczenie merytoryczne. W zbiorach muzealnych Zamku Piastów Śląskich znajduje się cenny artefakt związany z tematyką konferencji – zeszyt księcia Jana Chrystiana. Analiza tego źródła stanowiła jeden z głównych wątków konferencji, umożliwiając omówienie praktycznych aspektów kształcenia młodego władcy w epoce nowożytnej. Zapowiedziano, że artykuł poświęcony tej analizie zostanie opublikowany w „Brzeskim Roczniku Zamkowym”.
Konferencja została podzielona na moduł ekspercki oraz moduł studencki. W ramach pierwszego z nich referaty wygłosili dr Karolina Biedka oraz dr hab. Mariusz Sawicki. W części studenckiej zaprezentowano wystąpienia poświęcone postaci księcia Jana Chrystiana, jego epoce oraz zagadnieniom myśli pedagogicznej renesansu, ze szczególnym uwzględnieniem analizy zachowanych źródeł edukacyjnych.
Tematy referatów
Panel ekspercki
- dr Karolina Biedka – „Ratować dzieci, ratować naród. Edukacja polskich dzieci w Wielkiej Brytanii w czasie I wojny światowej”
- dr hab. Mariusz Sawicki – „Cnota, milczenie i posłuszeństwo. Wychowanie dziewcząt w «De institutione feminae christianae» (1524)”
Panel studencki
- Kajetan Basta – „Śląski książę w niespokojnych czasach: Jan Chrystian i jego epoka”
- Mateusz Guzenda – „Analiza zeszytu szkolnego Jana Chrystiana na podstawie wybranych fragmentów”
- Antonina Żaglewska – „Pedagogiczni myśliciele renesansu”
- Kamil Szuster – „Zeszyt księcia Jana Chrystiana w świetle pism pedagogicznych polskiego odrodzenia”