W dniu 12 grudnia 2025 roku w Sali Senatu Uniwersytet Opolski odbyła się konferencja naukowa pt. „Ślady przeszłości pod sklepieniem – interdyscyplinarne badania archeologiczne kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Opolu”. Wydarzenie zgromadziło badaczki i badaczy reprezentujących liczne ośrodki naukowe z całej Polski, zajmujących się problematyką archeologiczną, historyczną, architektoniczną oraz przyrodniczą.
Podczas konferencji zaprezentowano wyniki szeroko zakrojonych badań prowadzonych w kościele pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Opolu – katedrze opolskiej – realizowanych w trakcie trwającego trzy lata remontu świątyni. Przedstawione referaty obejmowały m.in. badania archeologiczne i architektoniczne, analizy antropologiczne, studia materiałowe, fotogrametrię, badania historyczne, a także zagadnienia z zakresu geologii i gleboznawstwa. Obiekt, będący przedmiotem analiz, ma zostać ponownie udostępniony wiernym podczas mszy świętej zaplanowanej na 20 grudnia 2025 r. o godz. 11.00.
Uniwersytet Opolski reprezentowali podczas wydarzenia m.in. prorektor ds. nauki dr hab. Daniel Pietrek, prof. UO, który dokonał otwarcia obrad, a także pracownicy Instytut Historii Uniwersytetu Opolskiego: prof. dr hab. Anna Pobóg-Lenartowicz oraz dr Magdalena Przysiężna-Pizarska. W konferencji uczestniczyli również: dyrektorka Biblioteka Uniwersytetu Opolskiego Danuta Szewczyk-Kłos, dr hab. Grzegorz Kusza, prof. UO, dr Katarzyna Łuczak i Aleksandra Cichoń z Instytutu Inżynierii Środowiska i Biotechnologii. W obradach wzięli udział także proboszcz Katedry Opolskiej ks. dr Waldemar Klinger oraz Opolski Wojewódzki Konserwator Zabytków Zbigniew Bomersbach.
Jak podkreślała dr Magdalena Przysiężna-Pizarska, konferencja ukazała rezultaty badań prowadzonych przez specjalistów z różnych dziedzin, reprezentujących m.in. ośrodki naukowe z Poznania, Torunia, Wrocławia, Szczecina i Opola. Zakres prezentowanych zagadnień był bardzo szeroki – od rekonstrukcji twarzy jednego z pochówków odkrytych w prezbiterium, przez analizę tkanin i elementów odzieży odnalezionych w krypcie biskupa Jopa, po studia nad materiałami kamiennymi, ceramicznymi, szklanymi i kościanymi.
Wśród prelegentów znalazł się również Andrzej Gołembnik, pełnomocnik biskupa opolskiego ds. archeologicznych i konserwatorskich w katedrze. Referaty wygłosili przedstawiciele m.in. Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, Muzeum Książąt Lubomirskich Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Politechniki Wrocławskiej, Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego, Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Zakładu Antropologii we Wrocławiu.
Szczególne miejsce w programie zajęły wystąpienia poświęcone historii kolegiaty opolskiej, interdyscyplinarnym badaniom archeologicznym prowadzonym w jej wnętrzu oraz analizom gleb kopalnych pod obiektami sakralnymi. Omawiano także wstępne wyniki badań architektonicznych, kwestie bezpieczeństwa konstrukcji w trakcie prac archeologicznych, nowoczesne metody dokumentacji, analizę szczątków kostnych ludzi i zwierząt, wykorzystanie technik obrazowania medycznego i rekonstrukcji 3D, a także badania technologiczne tkanin i próby rekonstrukcji dawnej odzieży.
Wśród poruszanych tematów znalazły się również zagadnienia związane z ceramiką, kaflami i drobnymi artefaktami z katedry opolskiej, odkrytą w jej obrębie zabudową szkolną, zespołem monet oraz biżuterią i innymi zabytkami wykonanymi z surowców kamiennych.
Konferencja została zrealizowana dzięki dofinansowaniu w ramach projektu 23-11-001 (Subwencja – decyzja MEiN nr 53/WFSN/2022 z dnia 14 listopada 2022 r.). Organizatorem wydarzenia były Instytut Historii Uniwersytetu Opolskiego oraz Biblioteka Uniwersytetu Opolskiego.
